Samen bouwen aan een kenniscentrum

Met veel plezier lees ik altijd de nieuwsbrief van www.zoekplaatjes.nl Op deze site staan foto's waarvan niet bekend is waar ze gemaakt zijn. Iedereen kan meepuzzelen en speuren om tot een oplossing te komen. Ik heb er zelf wel eens een foto opgezet en niet alleen werd de locatie herkend als het station Utrecht Biltstraat, maar ik leerde ook dat er heel veel informatie over stations te vinden is op www.stationsweb.nl.

Bij de toelichting op de oplossingen blijkt dat slimme oplossers kijken naar kenmerken die specifiek zijn voor een bepaalde plaats zoals de vorm van de naambordjes en het type lantarenpaal.

Dat is heel indrukwekkend, maar niet iedereen heeft die kennis. Nu heeft de redacteur van de website, Wim de Koning Gans,het indicatief genomen een kenniscentrum in te richten. Zo kan je bijvoorbeeld lantarenpalen in verschillende steden en dorpen terug vinden. Op zijn oproep om aan dit kenniscentrum bij te dragen, ben ik mijn albums met oude ansichtkaarten en oude foto’s nog eens goed gaan bekijken. Leuk: je ziet opeens zaken waar je nooit naar gekeken hebt. In ieder geval weet ik nu dat er begin vorige eeuw nog heel weinig lantarenpalen in stad en dorp stonden. Maar gelukkig heb ik er toch een paar gevonden (zoals deze lantarenpaal in de Minderbroederstraat in Utrecht) om de verzameling mee uit te breiden. In de toekomst kunnen nu veel meer mensen meedenken bij het oplossen van de foto’s.

Kunnen we daar iets uit leren voor een industriële omgeving? Ik denk het wel. Vaak is er in een bedrijf veel fotomateriaal aanwezig vooral ook van beschadigingen aan apparatuur. Zeker met de digitale camera’s wordt dat alleen maar meer. Maar vaak zitten die foto’s bij de individuele medewerker. Een kenniscentrum met foto’s waarmee bijvoorbeeld beschadigingen en hun oorzaak kunnen worden herkend lijkt mij een mooi instrument om in te zetten bij actieonderzoek.

Eind februari was ik te gast in de Artis bibliotheek, een afscheidcadeau van mijn collega’s van Product Development bij Elsevier. Interim conservator Dr. Piet Verkruijsse vertelde ons met veel enthousiasme over de collectie en liet ons een genieten van een aantal topstukken.

Ook kregen we een kijkje in de problemen die zo’n collectie met zich meebrengt. Zoals elke verzamelaar weet, breiden verzamelingen zich uit. Waar laat je al die stukken en wat bewaar je en wat doe je weg?

De Universiteit van Amsterdam kijkt kritisch naar het nut van de collectie zoals er ook kritisch is gekeken naar de Hortus Botanicus. Bevat de verzameling kennis die ook nog nuttig is in de toekomst?  Of wordt de collectie met prachtige platen meer het domein van de kunst historici?

De collecties documenten in bedrijfsarchieven bevatten meestal geen tekeningen waar kunsthistorici in geïnteresseerd zijn. Maar ook hier is de vraag: weggooien of bewaren?  Natuurlijk zal het huidige proces leidraad zijn bij het beantwoorden van deze vraag. De documentatie van de apparatuur en de processen die nu in gebruik zijn moet uiteraard aanwezig zijn. Maar ook een technologie die niet meer gebruikt wordt kan een tweede leven krijgen als de markt verandert. Helemaal interessant wordt het wanneer de argumenten op basis waarvan een keuze is gemaakt worden vastgelegd en bewaard. Zo worden de collega’s in de toekomst behoed voor fouten die eerder gemaakt zijn.